Minione

Byłem i będę… o historyku, który tworzył historię

W 2016 roku mija 100. rocznica urodzin profesora Aleksandra Gieysztora, z tej okazji PAN Archiwum w Warszawie przygotowało wystawę Byłem i będę...

Tylko fotografie nie liczą się z czasem

Na wystawie Tylko fotografie nie liczą się z czasem prezentujemy zdjęcia z albumu profesora Roberta Rembielińskiego (znajduje się on w Zbiorze Fotografii Archiwum PAN, I–47).

Wojna Kościuszki - Wystawa

Wojna Kościuszki w ikonografii  Polskiej Akademii Nauk Archiwum w Warszawie

 

Historia jednego życia

 Wystawa poświęcona profesorowi Ludwikowi Hirszfeldowi oraz jego żonie profesor Hannie Hirszfeld.

 Wystawa Polscy badacze Syberii nieustannie cieszy się ogromną popularnością i zainteresowaniem zarówno w Polsce, jak i za granicą. Ostatnio, 21–23 sierpnia 2013 roku, w pięknym historycznym gmachu Muzeum Historii i Kultury Narodów Północy im. J.M. Jarosławskiego w Jakucku, oddalonym od Warszawy o 8000 km, oprócz plansz wystawowych, które od 2009 roku stanowią tam stałą ekspozycję, goście podziwiali portrety polskich sybiraków namalowane przez znakomitą jakucką malarkę Paulinę Kopestyńską. Pokazowi, który zaszczycili swą obecnością wybitni przedstawiciele nauki i kultury Republiki Sacha, towarzyszyła prezentacja komputerowa ubarwiona opowieściami autorki obrazów. Polscy scenarzyści wystawy poświęconej losom i niezwykłym dokonaniom Polaków na Syberii serdecznie dziękują organizatorom uroczystości w Jakucji, kraju, z którym bardzo związani byli polscy jakutolodzy Edward Piekarski, Wacław Sieroszewski i Adam Szymański, za to, że nasza ekspozycja pokazująca wkład Polaków w poznanie i opisanie tej mroźnej krainy nadal może radować oczy i poruszać serca mieszkańców dalekiej Syberii.

Joanna Arvaniti

 

            Wystawa W służbie harcerstwa i nauki. Aleksander Kamiński „Kamyk” i pionierzy polskiego skautingu jest efektem współpracy PAN Archiwum w Warszawie i Muzeum Harcerstwa w Warszawie, w których zbiorach znajduje się spuścizna pozostała po druhu Aleksandrze Kamińskim „Kamyku”.

            Główny bohater ekspozycji został przedstawiony w powiązaniu z harcerskimi fundamentami, czyli przyrzeczeniem i prawem harcerskim, oraz z innymi pionierami polskiego harcerstwa. Wydaje się, że postaci harcerza nie sposób przedstawiać w oderwaniu od ideologii i ruchu harcerskiego. Stąd tekst Przyrzeczenia harcerskiego, od którego rozpoczęła się harcerska droga Aleksandra Kamińskiego, umieszczono na planszy tytułowej otwierającej wystawę.

            Z kolei następnym dziesięciu planszom odpowiadają punkty prawa harcerskiego, do których nawiązują wybrane materiały archiwalne w postaci dokumentów aktowych i fotografii. Ich zadaniem jest zaprezentowanie dziejów polskiego skautingu do 1945 roku — a w jego tle osoby druha „Kamyka”, który sam był jego częścią. Na planszach występują postacie symbole, takie jak Olga i Andrzej Małkowscy, Tadeusz Strumiłło czy Jerzy Braun, ale także mniej znani jako harcerze a bardziej jako uczeni: historyk sztuki Juliusz Starzyński czy biochemik Tadeusz Wacław Korzybski, który wyodrębnił pierwszy polski preparat penicyliny. Przedstawione dokumenty przywołują pamięć „obrońców naszych polskich granic” — bohaterskich Lwowskich Orląt i młodych żołnierzy Szarych Szeregów. Możemy zobaczyć, jak nasi harcerze stawali się częścią międzynarodowej wspólnoty harcerskiej, uczestnicząc w zlotach skautowych. Na wystawie znalazły się także materiały ukazujące lwowskie początki polskiego skautingu. Kwerenda archiwalna, ale także zupełnie nieoczekiwane i przypadkowe odkrycia pozwoliły wyłuskać prawdziwe harcerskie „perełki”. Unikatowa jest książka służbowa ZHP druha Juliusza Starzyńskiego, którą otrzymał jako harcerz 10. Lwowskiej Drużyny Harcerskiej w 1920 roku. Dużą wartość dokumentacyjną mają fotografie 1. Mławskiej Drużyny Harcerzy im. Księcia Józefa Poniatowskiego, która była najstarszą drużyną harcerzy w Chorągwi Mazowieckiej.

            Materiały archiwalne prezentujące innych pionierów polskiego harcerstwa i jego historię pochodzą ze zbiorów PAN Archiwum w Warszawie. Są one częścią dwunastu spuścizn archiwalnych pozostałych po ludziach świata nauki i kultury. Spośród nich na pierwszym miejscu należy wymienić materiały Tadeusza Strumiłły, harcerskiego działacza, ale także doktora filozofii i pedagoga. Równie cenne, bo zawierające dokumentację ikonograficzną w postaci fotografii, dyplomów, znaczków cegiełek i afiszu, okazały się spuścizny Juliusza Starzyńskiego, Tadeusza Wacława Korzybskiego, Hanny Braun-Domańskiej, Józefa Hełczyńskiego i Mieczysława Orłowicza. Zaprezentowane dzieje polskiego skautingu dopełniają fotografie ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego.

            Oczywiście na planszach odwołujących się do prawa harcerskiego nie mogło zabraknąć materiałów Aleksandra Kamińskiego. Jego postać pojawia się na fotografiach użyczonych dzięki uprzejmości Niezależnego Wydawnictwa Harcerskiego. Widzimy na nich druha „Kamyka” jako harcerza 1. Humańskiej Drużyny Harcerskiej, 3. Pruszkowskiej Drużyny Harcerskiej czy jako komendanta Szkoły Instruktorów Zuchowych w Nierodzimiu na Śląsku Cieszyńskim. Wyłącznie Aleksandrowi Kamińskiemu zostały poświęcone cztery kolejne plansze wystawy. Spośród nich dwie mają charakter biograficzny, a dwie następne ukazują go jako wychowawcę, pedagoga i historyka. Tutaj podstawą archiwalną jest spuścizna pozostała po Aleksandrze Kamińskim, której część biograficzna i dotycząca działalności harcerskiej znajduje się w Muzeum Harcerstwa w Warszawie, a część naukowa w PAN Archiwum w Warszawie. Wśród materiałów biograficznych szczególnie cenne są: świadectwo dojrzałości z 1922 roku, rękopis pracy magisterskiej dotyczącej Jaćwingów z 1927 roku czy kenkarta z odciskiem linii papilarnych. Z zakresu materiałów działalności na uwagę zasługują: opracowana przez druha „Kamyka” ankieta adresowana do byłych żołnierzy batalionu „Zośka”, maszynopisy prac Zośka i Parasol i Andrzej Małkowski, fotografia z wykładu na Uniwersytecie Łódzkim.

            Scenarzystki (Joanna Arvaniti, Katarzyna Słojkowska) chciałyby zadedykować wystawę zmarłej tragicznie ponad dwa lata temu i pośmiertnie awansowanej do stopnia harcmistrzyni druhnie i archiwistce Annie Grzebieluch, która w 2010 roku zajmowała się pozyskiwaniem materiałów Aleksandra Kamińskiego dla PAN Archiwum oraz wstępnie je uporządkowała i opracowała.

            Serdeczne podziękowania składamy pani Marii Kaliszczuk-Donaj z Agencji Wydawniczo-Poligraficznej AMALKER, która przygotowała ciekawy projekt plastyczny wystawy.

                                                                                               Katarzyna Słojkowska 

 Katalog z wystawy:  część I, część II

plansze z wystawy w pliku PDF

W służbie harcerstwa i nauki

Na słowie harcerza polegaj

Harcerz służy wiernie Ojczyźnie

Harcerz jest pożyteczny

Harcerz  w kazdym widzi bliźniego

Harcerz postępuje po rycersku

Harcerz miłuje przyrodę

Harcerz jest karny

Harcerz jest zawsze pogodny

Harcerz jest oszczędny

Harcerz jest czysty w myśli

Aleksander Kamiński. Dzieciństwo i młodość

Aleksander Kamiński. Wiek męski

Aleksander Kamiński. Urodzony wychowawca

Aleksander Kamiński. Historia i wychowanie

 

 

 

Mikołaj Kopernik. Życie i dzieło

Archiwum Polskiej Akademii Nauk (Joanna Arvaniti, Izabela Gass, Hanna Krajewska) we współpracy z Archiwum Rosyjskiej Akademii Nauk (Witalij J. Afiani, Nadieżda M. Osipowa) i Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie Polskiego Towarzystwa Chemicznego (Małgorzata Sobieszczak-Marciniak) przygotowało pierwszą wersję planszowej wystawy Mikołaj Kopernik. Życie i dzieło. Ekspozycja została uroczyście otwarta w Pałacu Staszica w Warszawie 19 lutego 2013 roku w dniu 540. rocznicy urodzin wielkiego uczonego. Wystawa składa się z 22 plansz, na których zaprezentowano Mikołaja Kopernika jako astronoma, duchownego, lekarza, żołnierza, prawnika, ekonomistę i kartografa. Poszczególne tablice poświęcone zostały rodzinie Mikołaja Kopernika, jego edukacji na uniwersytetach w Krakowie, Bolonii, Ferrarze i Padwie, spuściźnie naukowej oraz jego sławie uwiecznionej m.in. w obrazach prezentujących różne jego wizerunki, w pomnikach, medalierstwie i filatelistyce. Scenarzystki zademonstrowały na wystawie przedkopernikańskie wizje świata, a także najwybitniejsze osiągnięcia współczesnych polskich astronomów: Bohdana Paczyńskiego, Andrzeja Udalskiego i Aleksandra Wolszczana. Archiwum Rosyjskiej Akademii Nauk pokazało na swoich tablicach przechowywane w ARAN medale i dokumenty związane z polskim astronomem, a wśród nich jest karta dzieła Mikołaja Kopernika De revolutionibus, którą kosmonauci Piotr Klimuk i Mirosław Hermaszewski zabrali w podróż kosmiczną w 1978 roku na pokładzie statku kosmicznego Sojuz-30. Do tradycji wystaw przygotowywanych ostatnio przez PAN Archiwum w Warszawie należy prezentacja na nich obrazów namalowanych przez Paulinę Kopestyńską, która tym razem udekorowała wstępną planszę ekspozycji wizerunkiem Mikołaja Kopernika, wzorowanym na oryginale toruńskim. Autorkami ciekawego projektu plastycznego ekspozycji są Zuzanna Ciepielewska i Ewelina Wajs-Baryła z firmy Druk Wielkoformatowy Paweł Ciepielewski. Wystawie towarzyszyło seminarium naukowe (dr Stanisław Bajtlik — Centrum Astronomii PAN, dr Hanna Krajewska — PAN Archiwum w Warszawie, Bartłomiej Michałowski — Centrum Nauki „Kopernik”, prof. Jarosław Włodarczyk — Instytut Historii Nauki PAN), pokaz tańca dworskiego (Magdalena Wieteszka, Paweł Nassalski — Studio Tańca „Bodymovement”) oraz piernikowy poczęstunek sponsorowany przez historyczną Fabrykę Cukierniczą „Kopernik” w Toruniu.

Uczestnicy jubileuszowych uroczystości złożyli kwiaty pod znajdującym się przed Pałacem Staszica pomnikiem Mikołaja Kopernika, przy którym objęli wartę honorową warszawscy harcerze.

W 2013 roku w związku z 540. rocznicą urodzin wielkiego astronoma i 470. rocznicą jego śmierci nowa edycja wystawy z tekstami w języku angielskim pokazana zostanie w Parlamencie Europejskim w Brukseli.

W 2014 roku natomiast z okazji Dni Nauki Polskiej w Federacji Rosyjskiej polska edycja plansz wystawowych przetransportowana zostanie do Archiwum Rosyjskiej Akademii Nauk w Moskwie. Moskiewskiej planszowej ekspozycji będą towarzyszyć związane z Mikołajem Kopernikiem oryginalne dokumenty, medale, fotografie i wydawnictwa przechowywane w Archiwum Rosyjskiej Akademii Nauk i w Państwowym Archiwum Federacji Rosyjskiej.

 

Plansze z wystawy w formie pliku PDF 

Wstęp

Pochodzenie

Edukacja

Duchowny

Lekarz i żołnierz

Astronom

Przedkopernikańskie wizje świata

Przyrządy astronomiczne

Kartograf

Prawnik i ekonomista

Spuścizna

Wolszczan i Udalski

Paczyński

Twarze

Medale

Znaczki

Karty

Pomniki na świecie

Pomnik w Warszawie

Sława

 

 

 

 

 

 

Józef Ignacy Kraszewski. Urodził się w gospodzie, zmarł w hotelu

Wystawa poświęcona Józefowi Ignacemu Kraszewskiemu została przygotowana z okazji ogłoszenia przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej roku 2012 Rokiem Józefa Ignacego Kraszewskiego. W roku tym przypada bowiem 200. rocznica urodzin tego najpłodniejszego polskiego pisarza, autora 232 powieści, w tym 144 powieści społecznych, obyczajowych i ludowych oraz 88 historycznych, z których najbardziej znana jest Stara baśń, rozpoczynająca cykl 29 powieści o historii Polski. „Jego imponujący dorobek literacki wywarł trwały wpływ na kulturę i literaturę polską oraz twórczość współczesnych mu i późniejszych pokoleń Polaków” — napisano w uzasadnieniu. O Józefie Ignacym Kraszewskim mówi się, że „nauczył nas czytać po polsku i dał nam na czym czytać po polsku”, że w życiu „napisał więcej, niż inni zdołali przeczytać”, że „zapisywał litery szybciej, niż zecerzy zdołali składać”. Dziś trudno nam nawet sobie wyobrazić, że Kraszewski napisał ponad 600 grubych ksiąg, nie mówiąc już o całych tomach jego przebogatej korespondencji, bez komputera, bez Worda, bez Internetu, a nawet bez maszyny do pisania. A przecież zajmował się też malarstwem (tworzył obrazy, rysował, szkicował, ilustrował swoje książki, kolekcjonował dzieła malarskie i ryciny), muzyką (komponował, zajmował się krytyką muzyczną, grał na fortepianie), działalnością redakcyjno-wydawniczą, był miłośnikiem historii (Monografia Wilna), pasjonatem archeologii (Sztuka u Słowian), pracował społecznie, wiele podróżował, a także w pewnym okresie swojego życia zajmował się intensywnie pracą na roli. „Bodźcem dla mnie — powiedział podczas jubileuszu 50-lecia pracy literackiej w Krakowie w 1879 roku — była miłość tej Ojczyzny, której losy w dziecinnym sercu już tkwiły raną, do dziś dnia niezagojoną”.

Na wystawie (według scenariusza Joanny Arvaniti i Katarzyny Słojkowskiej oraz z projektem plastycznym Marii Kaliszczuk-Donaj, przy współpracy Marka Ciary, Pauliny Mitek i Tomasza Rudzkiego) wykorzystano zbiory Polskiej Akademii Nauk Archiwum w Warszawie oraz Archiwum Nauki Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności, Biblioteki Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich, Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Romanowie, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, Narodowego Archiwum Cyfrowego i Biblioteki Filmoteki Narodowej. Niewątpliwą atrakcją wystawy jest akwarela jakuckiej malarki Pauliny Kopestyńskiej, autorki cyklu portretów polskich badaczy Syberii, prezentująca wizerunek Józefa Ignacego Kraszewskiego na tle barwnych postaci z jego powieści.

Ekspozycja nie jest typową wystawą biograficzną. Wprawdzie ułożone chronologicznie plansze, spięte wymownym tytułem Urodził się w gospodzie, zmarł w hotelu, zapowiadającym tułacze losy bohatera, odzwierciedlają najważniejsze wydarzenia w życiu pisarza, ale pokazują go na poszczególnych tablicach jako ucznia, studenta, gospodarza ziemskiego, prozaika, malarza, patriotę, pasjonata, uczonego, działacza społecznego, kolekcjonera, a przede wszystkim jako zwykłego człowieka, uwikłanego w różne problemy, kochającego i stale troszczącego się o losy najbliższych mu osób, tęskniącego na wszystkich ścieżkach swojego życia za rajem utraconym, czyli ukochanym Romanowem, który opuścił we wczesnej młodości i do którego potem wracał już tylko w snach i marzeniach. Sam Kraszewski napisał kiedyś: „Jak zapamiętam siebie na świecie, widzę się w Romanowie”.

Skanom wcześniej nieupowszechnianych oryginalnych zdjęć i unikatowych dokumentów, które mogliśmy zaprezentować na tablicach dzięki uprzejmości pani dyrektor Archiwum Nauki PAN i PAU dr Rity Majkowskiej, pani dyrektor Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Romanowie Anny Czobodzińskiej-Przybysławskiej, pani dyrektor do spraw naukowych Biblioteki Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich Leokadii Kairėliėnė oraz innych życzliwych osób, towarzyszą wzruszające cytaty zaczerpnięte w przeważającej części z korespondencji Józefa Ignacego Kraszewskiego do hrabiego Wawrzyńca Benzelstierny-Engeströma, zgromadzonej w jego spuściźnie przechowywanej w Poznańskim Oddziale Archiwum PAN, oraz z listów autora Starej baśni do matki Zofii z Malskich Kraszewskiej, do babki Anny z Nowomiejskich Malskiej oraz braci Kajetana i Lucjana; cytaty odnalezione zostały na pożółkłych już kartach unikatowego warszawskiego wydawnictwa z 1880 roku Książka jubileuszowa dla uczczenia pięćdziesięcioletniej działalności literackiej J.I. Kraszewskiego oraz w dokumentach rodzinnych znajdujących się w zbiorach Muzeum w Romanowie. Barwne opowieści pani dyrektor Anny Czobodzińskiej-Przybysławskiej ujawniające nieznane szczegóły z życia Józefa Ignacego Kraszewskiego oraz jego licznej rodziny przybliżyły scenarzystkom postać bohatera wystawy, nadały ekspozycji bardziej osobisty charakter i sprawiły, że nabrała ona szczególnego blasku.

Postać Józefa Ignacego Kraszewskiego jest nam — pracownikom Archiwum PAN — szczególnie bliska, gdyż urodził się on 28 lipca 1812 roku w zajeździe znajdującym się wówczas na skrzyżowaniu ulic Aleksandria (obecnie Kopernika) i Krakowskie Przedmieście. 10 lat później powstał bardzo blisko tego miejsca dom Towarzystwa Królewskiego Warszawskiego Przyjaciół Nauk, który znany jest warszawiakom jako Pałac Staszica i jest siedzibą naszej instytucji. Matka Kraszewskiego Zofia z Malskich Kraszewska, będąc już w zaawansowanej ciąży, przybyła do stolicy wraz ze swoją matką Anną Malską z Nowomiejskich, nauczycielką panią Stokowską oraz lekarzem z Włodawy Janem Plenkiem, aby przed rozwiązaniem uniknąć niebezpieczeństwa w czasie ruchów wojsk podczas kampanii napoleońskiej. Chrzest przyszłego pisarza odbył się 6 sierpnia 1812 roku w kościele św. Krzyża przy ulicy Krakowskie Przedmieście 3 w Warszawie. Sam Kraszewski napisał potem, nie wiedząc przecież, gdzie przyjdzie mu zakończyć swoją ziemską wędrówkę: „Światło więc dzienne ujrzałem w gospodzie. Było to jakby zwiastowaniem i zapowiedzią nieustannej, mimowolnej włóczęgi, wędrowania, niemożności osiedlenia się pomimo najgorętszych chęci i pragnienia”. Zmarł bowiem samotny, z dala od rodziny i najbliższych przyjaciół w hotelu w Genewie 19 marca 1887 roku. Towarzyszącym mu w ostatniej drodze osobom, m.in. Zygmuntowi Miłkowskiemu, nie udało się skontaktować przed śmiercią pisarza ani z jego żoną Zofią z Woroniczów Kraszewską, która nie odpowiedziała na telegram, ani z synami Janem i Franciszkiem, ani też braćmi Lucjanem i Kajetanem. Rodacy nie zapomnieli jednak o swoim mistrzu. Ciało jego sprowadzone zostało do Krakowa i pochowane z wielkimi honorami w Krypcie Zasłużonych w podziemiach kościoła Ojców Paulinów na Skałce. Gorącym pragnieniem mistrza Kraszewskiego było, aby jego serce spoczęło w kościele św. Krzyża w Warszawie, w którym pisarz został przed 75 laty ochrzczony. Pisał zbolały w 1883 roku do jednego z redaktorów „Biesiady Literackiej”, przewidując swoją rychłą śmierć: „Ani się spodziewasz, jak odbierzesz wiadomość, że już nie żyję — umrę niespodzianie, zagasnę nagle, ale nie gdzie indziej jak na posterunku, przy swoim biurku, z piórem w ręku. Pamiętaj dopilnować, żeby serce moje złożone zostało w kościele św. Krzyża w Warszawie”. Prośba stojącego nad grobem człowieka z niewiadomych przyczyn nie została jednak spełniona.

Warto jeszcze przypomnieć, że prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski jest spowinowacony z rodziną Kraszewskich. Siostra jego babki bowiem była żoną Mieczysława Kraszewskiego, wnuka Kajetana Kraszewskiego, najmłodszego brata pisarza, dziedzica i dobroczyńcy Romanowa. W czasie swoich dwóch wizyt w Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Romanowie (2010, 2012) prezydent RP przekazał Muzeum listy, rękopisy, dokumenty genealogiczne, kopie medalionów z XIX wieku, reprint książki, zeszyty z rysunkami Kajetana Kraszewskiego, za pomocą których uczył on swojego głuchoniemego syna Bogusława.

Zamierzeniem scenarzystek ekspozycji jest przybliżenie postaci pisarza, wielkiego Polaka i dobrego człowieka uczniom szkół warszawskich, tym bardziej, że dzieła literackie Józefa Ignacego Kraszewskiego zostały niezasłużenie wycofane z programów wszystkich typów szkół, nie tylko jako lektury obowiązkowe, ale nawet jako uzupełniające. A przecież powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego to dla nas wszystkich, a szczególnie dla młodego pokolenia, prawdziwe lekcje patriotyzmu. W czasie przemówienia podczas jubileuszu 50-lecia pracy literackiej Kraszewski powiedział: „Nasz naród, pozbawiony niepodległości, zniknąwszy jako państwo, jako naród ma prawo i obowiązek istnieć i istnieć będzie, dopóki sam żywota się nie wyrzecze lub samobójstwa nie popełni”.

Joanna Arvaniti

 

 

 

Katalog z wystawy: część I, część II

 Plansze z wystawy do pobrania w formie pliku PDF:

1. Wstępna

2. Początek

3. Romanów

4. Raj utracony

5. Bracia

6. Edukacja

7. Wilno

8. Ziemianin i literat

9. Życie w mieście

10. Drezno

11. Kraków

12. Jubileusz 50-lecia

13. Malarz

14. Patriota

15. Atleta pióra

16. Pasjonat

17.  Kres życia

18. Pożegnanie

19. Nauczyciel narodu

20. Pamięć potomnych

 

Wystawa Sport w nauce. Nauka w sporcie została przygotowana przez pracowników Polskiej Akademii Nauk Archiwum w Warszawie na podstawie zbiorów zgromadzonych w Archiwum PAN w oparciu o scenariusz opracowany przez Bartosza Borkowskiego i Mariana Kmitę przy współpracy z Tomaszem Rudzkim i Katarzyną Słojkowską.

Ekspozycja składa się z 20 różnokolorowych plansz o wymiarach 70×100 cm, na których przedstawiono materiały reprezentujące różne dyscypliny sportu: piłkę nożną (4), motoryzację i kolarstwo (3), lekkoatletykę (2), sporty zimowe (2), sporty wodne (2), sporty walki (1), lotnictwo (1), różne sporty, w tym tenis, szermierkę, podnoszenie ciężarów, strzelectwo i jeździectwo (1) oraz turystykę (3). Kolor i wystrój plansz został dobrany tak, aby najlepiej kojarzył się z prezentowaną na tablicy dziedziną sportu. A więc plansze poświęcone np. piłce nożnej są zielone jak murawa na boisku, lekkoatletyce ― ceglaste jak bieżnia, motoryzacji ― szare jak asfalt autostrady, dla sportów zimowych, wodnych i lotnictwa przeznaczono tablice w różnych odcieniach koloru niebieskiego, a dla turystyki ― w rozmaitych tonacjach zieleni. Ciekawym urozmaiceniem są umieszczone na planszach wśród bezcennych historycznych zdjęć i dokumentów współczesne akcenty, jak np. wizerunki nowoczesnych aut czy samolotów lub sylwetki popularnych obecnie sportowców. W podpisach pod zdjęciami zawarto bardzo interesujące informacje dotyczące historii i osiągnięć prezentowanych drużyn, klubów sportowych czy poszczególnych zawodników, a także obiektów sportowych w Warszawie, np. toru na Dynasach czy Stadionu Dziesięciolecia. Można więc śmiało powiedzieć, że wystawa prezentuje historię polskiego sportu w pigułce. Każda tablica opatrzona jest ciekawym cytatem dotyczącym najbardziej znanych i lubianych przez kibiców zawodników lub dyscyplin przez nich uprawianych. Zwiedzający mogą przeczytać poświęcone sportowi piękne słowa papieża Jana Pawła II, prezydenta RP Ignacego Mościckiego, pisarza Henryka Sienkiewicza, poety Mikołaja Reja, wielkiej uczonej Marii Skłodowskiej-Curie, ale także mogą zapoznać się z fragmentami wywiadów np. ze Stanisławem Marusarzem, jednym z najwybitniejszych skoczków narciarskich w historii Polski, Markiem Citką, jednym z najlepszych współczesnych polskich piłkarzy, z Feliksem Stammem, legendarnym trenerem boksu, Kazimierzem Górskim, trenerem wszech czasów odznaczonym Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Dariuszem Szpakowskim, najpopularniejszym komentatorem sportowym w Polsce. Opracowaniem i realizacją projektu graficznego wystawy zajęła się Maria Kaliszczuk-Donaj z Agencji Poligraficzno-Wydawniczej AMALKER. Za całość projektu odpowiedzialna jest Joanna Arvaniti.

Wystawa została po raz pierwszy udostępniona dla zwiedzających podczas III Warszawskiego Pikniku Archiwalnego 2 czerwca 2012 roku. Można ją będzie oglądać w podcieniach Pałacu Staszica w czerwcu i lipcu 2012 roku.

 

Joanna Arvaniti

 

Plansze z wystawy w formacie pliku PDF.

 

Plansza wstępna

 

Kolarstwo cz.1

Kolarstwo cz.2

Kolarstwo cz.3

 

Lekkoatletyka cz.1

Lekkoatletyka cz.2

 

Lotnictwo

 

Piłka nożna cz. 1

Piłka nożna cz. 2

Piłka nożna cz. 3

Piłka nożna cz. 4

 

Sporty walki

 

Sporty wodne cz. 1

Sporty wodne cz. 2

 

Sporty zimowe cz. 1

Sporty zimowe cz. 2

 

Turystyka cz. 1

Turystyka cz. 2

Turystyka cz. 3

 

Różne sporty

 

Subskrybuj zawartość