Wystawy

Byłem i będę… o historyku, który tworzył historię

W 2016 roku mija 100. rocznica urodzin profesora Aleksandra Gieysztora, z tej okazji PAN Archiwum w Warszawie przygotowało wystawę Byłem i będę...

Tylko fotografie nie liczą się z czasem

Na wystawie Tylko fotografie nie liczą się z czasem prezentujemy zdjęcia z albumu profesora Roberta Rembielińskiego (znajduje się on w Zbiorze Fotografii Archiwum PAN, I–47).

Drogi do niepodległości

 Wystawę Drogi do Niepodległości opracowaną przez dr Joannę Arvaniti oraz mgr Katarzynę Słojkowską można już oglądać na naszej stronie. Zapraszamy

Finisaż wystawy

Serdecznie zapraszamy na finisaż wystawy Powstanie Warszawskie w zasobie Polskiej Akademii Nauk Archiwum w Warszawie, który odbędzie się 2 października 2014r., w Pałac

Powstanie Warszawskie

 Z okazji obchodów 70. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego zapraszamy na wystawę przygotowaną przez dr Joannę Arvaniti oraz Katarzynę Słojkowską.

Wojna Kościuszki - Wystawa

Wojna Kościuszki w ikonografii  Polskiej Akademii Nauk Archiwum w Warszawie

 

Historia jednego życia

 Wystawa poświęcona profesorowi Ludwikowi Hirszfeldowi oraz jego żonie profesor Hannie Hirszfeld.

 Wystawa Polscy badacze Syberii nieustannie cieszy się ogromną popularnością i zainteresowaniem zarówno w Polsce, jak i za granicą. Ostatnio, 21–23 sierpnia 2013 roku, w pięknym historycznym gmachu Muzeum Historii i Kultury Narodów Północy im. J.M. Jarosławskiego w Jakucku, oddalonym od Warszawy o 8000 km, oprócz plansz wystawowych, które od 2009 roku stanowią tam stałą ekspozycję, goście podziwiali portrety polskich sybiraków namalowane przez znakomitą jakucką malarkę Paulinę Kopestyńską. Pokazowi, który zaszczycili swą obecnością wybitni przedstawiciele nauki i kultury Republiki Sacha, towarzyszyła prezentacja komputerowa ubarwiona opowieściami autorki obrazów. Polscy scenarzyści wystawy poświęconej losom i niezwykłym dokonaniom Polaków na Syberii serdecznie dziękują organizatorom uroczystości w Jakucji, kraju, z którym bardzo związani byli polscy jakutolodzy Edward Piekarski, Wacław Sieroszewski i Adam Szymański, za to, że nasza ekspozycja pokazująca wkład Polaków w poznanie i opisanie tej mroźnej krainy nadal może radować oczy i poruszać serca mieszkańców dalekiej Syberii.

Joanna Arvaniti

 

            Wystawa W służbie harcerstwa i nauki. Aleksander Kamiński „Kamyk” i pionierzy polskiego skautingu jest efektem współpracy PAN Archiwum w Warszawie i Muzeum Harcerstwa w Warszawie, w których zbiorach znajduje się spuścizna pozostała po druhu Aleksandrze Kamińskim „Kamyku”.

            Główny bohater ekspozycji został przedstawiony w powiązaniu z harcerskimi fundamentami, czyli przyrzeczeniem i prawem harcerskim, oraz z innymi pionierami polskiego harcerstwa. Wydaje się, że postaci harcerza nie sposób przedstawiać w oderwaniu od ideologii i ruchu harcerskiego. Stąd tekst Przyrzeczenia harcerskiego, od którego rozpoczęła się harcerska droga Aleksandra Kamińskiego, umieszczono na planszy tytułowej otwierającej wystawę.

            Z kolei następnym dziesięciu planszom odpowiadają punkty prawa harcerskiego, do których nawiązują wybrane materiały archiwalne w postaci dokumentów aktowych i fotografii. Ich zadaniem jest zaprezentowanie dziejów polskiego skautingu do 1945 roku — a w jego tle osoby druha „Kamyka”, który sam był jego częścią. Na planszach występują postacie symbole, takie jak Olga i Andrzej Małkowscy, Tadeusz Strumiłło czy Jerzy Braun, ale także mniej znani jako harcerze a bardziej jako uczeni: historyk sztuki Juliusz Starzyński czy biochemik Tadeusz Wacław Korzybski, który wyodrębnił pierwszy polski preparat penicyliny. Przedstawione dokumenty przywołują pamięć „obrońców naszych polskich granic” — bohaterskich Lwowskich Orląt i młodych żołnierzy Szarych Szeregów. Możemy zobaczyć, jak nasi harcerze stawali się częścią międzynarodowej wspólnoty harcerskiej, uczestnicząc w zlotach skautowych. Na wystawie znalazły się także materiały ukazujące lwowskie początki polskiego skautingu. Kwerenda archiwalna, ale także zupełnie nieoczekiwane i przypadkowe odkrycia pozwoliły wyłuskać prawdziwe harcerskie „perełki”. Unikatowa jest książka służbowa ZHP druha Juliusza Starzyńskiego, którą otrzymał jako harcerz 10. Lwowskiej Drużyny Harcerskiej w 1920 roku. Dużą wartość dokumentacyjną mają fotografie 1. Mławskiej Drużyny Harcerzy im. Księcia Józefa Poniatowskiego, która była najstarszą drużyną harcerzy w Chorągwi Mazowieckiej.

            Materiały archiwalne prezentujące innych pionierów polskiego harcerstwa i jego historię pochodzą ze zbiorów PAN Archiwum w Warszawie. Są one częścią dwunastu spuścizn archiwalnych pozostałych po ludziach świata nauki i kultury. Spośród nich na pierwszym miejscu należy wymienić materiały Tadeusza Strumiłły, harcerskiego działacza, ale także doktora filozofii i pedagoga. Równie cenne, bo zawierające dokumentację ikonograficzną w postaci fotografii, dyplomów, znaczków cegiełek i afiszu, okazały się spuścizny Juliusza Starzyńskiego, Tadeusza Wacława Korzybskiego, Hanny Braun-Domańskiej, Józefa Hełczyńskiego i Mieczysława Orłowicza. Zaprezentowane dzieje polskiego skautingu dopełniają fotografie ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego.

            Oczywiście na planszach odwołujących się do prawa harcerskiego nie mogło zabraknąć materiałów Aleksandra Kamińskiego. Jego postać pojawia się na fotografiach użyczonych dzięki uprzejmości Niezależnego Wydawnictwa Harcerskiego. Widzimy na nich druha „Kamyka” jako harcerza 1. Humańskiej Drużyny Harcerskiej, 3. Pruszkowskiej Drużyny Harcerskiej czy jako komendanta Szkoły Instruktorów Zuchowych w Nierodzimiu na Śląsku Cieszyńskim. Wyłącznie Aleksandrowi Kamińskiemu zostały poświęcone cztery kolejne plansze wystawy. Spośród nich dwie mają charakter biograficzny, a dwie następne ukazują go jako wychowawcę, pedagoga i historyka. Tutaj podstawą archiwalną jest spuścizna pozostała po Aleksandrze Kamińskim, której część biograficzna i dotycząca działalności harcerskiej znajduje się w Muzeum Harcerstwa w Warszawie, a część naukowa w PAN Archiwum w Warszawie. Wśród materiałów biograficznych szczególnie cenne są: świadectwo dojrzałości z 1922 roku, rękopis pracy magisterskiej dotyczącej Jaćwingów z 1927 roku czy kenkarta z odciskiem linii papilarnych. Z zakresu materiałów działalności na uwagę zasługują: opracowana przez druha „Kamyka” ankieta adresowana do byłych żołnierzy batalionu „Zośka”, maszynopisy prac Zośka i Parasol i Andrzej Małkowski, fotografia z wykładu na Uniwersytecie Łódzkim.

            Scenarzystki (Joanna Arvaniti, Katarzyna Słojkowska) chciałyby zadedykować wystawę zmarłej tragicznie ponad dwa lata temu i pośmiertnie awansowanej do stopnia harcmistrzyni druhnie i archiwistce Annie Grzebieluch, która w 2010 roku zajmowała się pozyskiwaniem materiałów Aleksandra Kamińskiego dla PAN Archiwum oraz wstępnie je uporządkowała i opracowała.

            Serdeczne podziękowania składamy pani Marii Kaliszczuk-Donaj z Agencji Wydawniczo-Poligraficznej AMALKER, która przygotowała ciekawy projekt plastyczny wystawy.

                                                                                               Katarzyna Słojkowska 

 Katalog z wystawy:  część I, część II

plansze z wystawy w pliku PDF

W służbie harcerstwa i nauki

Na słowie harcerza polegaj

Harcerz służy wiernie Ojczyźnie

Harcerz jest pożyteczny

Harcerz  w kazdym widzi bliźniego

Harcerz postępuje po rycersku

Harcerz miłuje przyrodę

Harcerz jest karny

Harcerz jest zawsze pogodny

Harcerz jest oszczędny

Harcerz jest czysty w myśli

Aleksander Kamiński. Dzieciństwo i młodość

Aleksander Kamiński. Wiek męski

Aleksander Kamiński. Urodzony wychowawca

Aleksander Kamiński. Historia i wychowanie

 

 

Subskrybuj zawartość